Πως να επιλέξω τον πιο κατάλληλο ψυχολόγο - ψυχοθεραπευτή;

Το πιο σημαντικό κριτήριο επιλογής κατά την αναζήτηση του καλύτερου ψυχολόγου ψυχοθεραπευτή για σένα είναι να μπορείς να αξιολογήσεις τα τυπικά και άτυπα προσόντα εκείνου του ανθρώπου που πρόκειται να εμπιστευτείς τον πολυτιμότερο θησαυρό σου: την ίδια σου την ψυχή. Η σοφία, η κατανόηση, η συμπόνια, και η ολοκληρωμένη προσωπικότητα είναι σίγουρα σημαντικές παράμετροι και χαρακτηριστικά που θα ήθελες να έχει ο ψυχοθεραπευτής σου, αλλά δεν είναι επαρκή κριτήρια στα οποία μπορείς να βασιστείς για να τον/ την επιλέξεις.

Η σε βάθος επιστημονική του κατάρτιση στο γνωστικό του αντικείμενο, και η εκπαίδευση του σ’ενα τουλάχιστον αξιόπιστο κι αναγνωρισμένο πρόγραμμα επαγγελματικής εκπαίδευσης είναι απαραίτητα προσόντα για έναν καλό ψυχοθεραπευτή.

Τι προσόντα πρέπει να έχει ο ψυχολόγος σου;

Ο ψυχολόγος που θα επιλέξεις να ξεκινήσεις μαζί του συμβουλευτική ή ψυχοθεραπεία θα πρέπει να είναι κάτοχος τουλάχιστον των παρακάτω επαγγελματικών προσόντων:

Άδειας Ασκήσεως του Επαγγέλματος του Ψυχολόγου.

Για την άσκηση της ψυχοθεραπείας ή της συμβουλευτικής, όπως και άλλες ψυχολογικές (διδακτικές κι ερευνητικές) δραστηριότητες απαιτείται η κατοχή Άδειας Ασκήσεως του Επαγγέλματος του Ψυχολόγου στην Ελλάδα, ως ικανή και αναγκαία προϋπόθεση. Στην χώρα μας μόνο η σχετική άδεια κατοχυρώνει τόσο την άσκηση του επαγγέλματος όσο και στην χρήση του τίτλου του ψυχολόγου. Η αντιποίηση του τίτλου του ψυχολόγου διώκεται ποινικά. Όχι μόνο δεν μπορεί κάποιος να εργάζεται χωρίς τα νομιμοποιητικά έγγραφα (πτυχίο ΑΕΙ και Άδεια Ασκήσεως του Επαγγέλματος του Ψυχολόγου στην Ελλάδα) ως ψυχολόγος, αλλά ούτε να δηλώνει ότι είναι ψυχολόγος.

Υψηλή πανεπιστημιακή κατάρτιση στην Ψυχολογία.

Ένας καλός και ικανός Ψυχοθεραπευτής μπορεί να ξεκινήσει την καριέρα του έχοντας στην κατοχή του ένα μεταπτυχιακό τίτλο επιπέδου Master (M.Sc.), ή –ακόμα καλύτερα- έναν Διδακτορικό τίτλο (Ph.D.) σε γνωστικό αντικείμενο της Ψυχολογίας, που να σχετίζεται με την Ψυχοθεραπεία.

Εποπτευόμενη Ψυχολογική Πρακτική, Εκπαίδευση, και εκτεταμένη προσωπική εργασία με τον εαυτό του (αυτογνωσία).

Είναι σημαντικό να γνωρίζεις εάν ο ψυχοθεραπευτής που σκέφτεσαι να επιλέξεις έχει ολοκληρώσει ένα τουλάχιστον εκτεταμένο κι εντατικό πρόγραμμα πιστοποιημένης εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία. Αυτό μπορεί άλλοτε να αποτελεί μέρος του ακαδημαϊκού του τίτλου, κι άλλοτε να είναι ένα ξεχωριστό μεταπτυχιακό πρόγραμμα εκπαίδευσης.

Το σίγουρο είναι ότι δεν είναι δυνατόν να διδαχτεί κανείς την ψυχοθεραπεία από βιβλία, ή σε μια τάξη. Είναι σίγουρα πιο ασφαλές για σένα να επιλέξεις έναν ψυχοθεραπευτή που έχει περάσει (ή είναι ακόμα) σε εποπτευόμενη εκπαίδευση, και κυρίως έχει «δουλέψει» εκτεταμένα με τον εαυτό του, έχοντας μεγάλη προσωπική βιωματική εμπειρία από διάφορες «σχολές» και πλαίσια ψυχοθεραπείας (π.χ. ατομική, ομαδική ψυχοθεραπεία).

Συνήθως οι άνθρωποι που σκέφτονται να ξεκινήσουν ψυχοθεραπεία αναρωτιούνται εάν είναι καλύτερα να επιλέξουν μια γυναίκα ή έναν άνδρα ψυχοθεραπευτή. Θα ήταν ίσως καλύτερα -εφόσον φυσικά το φύλο του ψυχοθεραπευτή είναι θέμα σημαντικό για σένα- να εμπιστευτείς το ένστικτό σου σ’αυτή σου την επιλογή. Ίσως τελικά η φύση του ζητήματος που ενδιαφέρεσαι να «δουλέψεις» κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπείας, καθώς και οι προσωπικές σου προτιμήσεις να σε οδηγήσουν στην απόφαση που σου ταιριάζει περισσότερο.

Παρόλο που η ηλικία και το πολιτισμικό πλαίσιο (η «κουλτούρα») του ψυχοθεραπευτή σε καμία περίπτωση δεν είναι σε θέση να καθορίσουν την ικανότητά του για ενσυναίσθηση (empathy) και την ικανότητά του να προσφέρει αποτελεσματική βοήθεια & θεραπεία, μπορεί να αποτελούν χαρακτηριστικά που θα επηρεάσουν διαισθητικά την προτίμησή σου και ίσως την τελική σου επιλογή. Είναι πολύ σημαντικό να κάνεις την τελική σου επιλογή -πέρα από τα προσόντα που ανέφερα παραπάνω- με κριτήριο το ποιος επαγγελματίας σε κάνει να νιώθεις διαισθητικά ότι είναι καλύτερος / καλύτερη για σένα προσωπικά.

Στην περίπτωση που βρίσκεσαι στη φάση κατά την οποία θέλεις να αξιολογήσεις εάν είναι κατάλληλος ο συγκεκριμένος ψυχοθεραπευτής για σένα, θα βοηθούσε να του κάνεις κάποιες συγκεκριμένες ερωτήσεις. Περισσότερες λεπτομέρειες μπορείς να ρωτήσεις στην πρώτη τηλεφωνική σου επικοινωνία με τον ψυχοθεραπευτή (αν και συνήθως η πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία είναι αρκετά σύντομη και εστιάζεται στην διευθέτηση του πρώτου ραντεβού), ή -καλύτερα- κατά τη διάρκεια της πρώτης συνεδρίας (= πιο δόκιμος όρος από το «ραντεβού», ή «ψυχοθεραπευτική συνάντηση»).